e-hvtd v2.0 (9175)

本末 bổn mạt
♦Gốc cây và ngọn cây.
♦Chỉ đầu và cuối sự vật, thủy chung, nguyên ủy.
♦Trên dưới, trước sau. ◇Tào Quýnh : Quân cô lập ư thượng, thần lộng quyền ư hạ, bổn mạt bất năng tương ngự, thân thủ bất năng tương sử, do thị thiên hạ đỉnh phí, gian hung tịnh tranh , , , 使, , (Lục đại luận ) Vua cô lập ở trên, bề tôi lộng quyền ở dưới, trên dưới không biết chế ngự nhau, mình và tay không biết sai khiến nhau, do đó mà trong thiên hạ vạc sôi, gian ác cùng tranh giành.
♦Chỉ nghề nông và nghề buôn bán làm công. ◇Hậu Hán Thư : Bổn mạt bất túc tương cung, tắc dân an đắc bất cơ hàn , (Vương Phù truyện ) Nông và công thương không đủ cung ứng nhau, thì dân làm sao không khỏi đói lạnh.
♦Chỉ nhân nghĩa và hình pháp. ◇Giả Nghị : Tần bổn mạt tịnh thất, cố bất năng trường , (Quá Tần luận ) Nhà Tần nhân nghĩa và pháp chế đều mất, cho nên không thể bền lâu.